وکیل الرعایا

محمدکریم‌خان زند، بنیان گذار سلسله زندیه بود که از ۱۷۵۱ تا ۱۷۷۹ میلادی بر اغلب نواحی ایران (به جز بخش‌هایی از خراسان و بلوچستان) و بر بعضی از سرزمین‌های قفقاز نیز حکومت کرد.

کریم خان زند توانست بعد از مرگ نادرشاه و از بین رفتن قدرت ایران، دوباره حکومت مرکزی را تشکیل دهد و تمامی مناطق جدایی طلب را سرکوب کند. برخی از کریم‌خان زند به عنوان «خوش‌نام‌ترین» و «نیکوترین» پادشاه ایران بعد اسلام یاد میکنند.

پیش از به قدرت رسیدن، رئیس طایفه زند و از فرماندهان سپاه نادرشاه بود. در هرج‌ومرج ناشی از کشته‌شدن نادرشاه، جانشینان او درگیری فراوانی بر سر قدرت نمودند. در این شرایط، ایران وارد مرحله‌ای از عدم ثبات سیاسی و اقتصادی شدیدی گردید.کریم‌خان توانست پس از فروپاشی حکومت نادرشاه افشار، تمام بخش‌های مرکزی، شمالی، غربی و جنوبی ایران را تحت حکومت خود درآورد.

او در دوران اوج حکومت خود تقریباً بر تمام ایران حکومت می‌کرد اما از تاج‌گذاری خودداری کرد و خود را وکیل الرعایا خواند. حکومت او دوره‌ای آرام در تاریخ ایران به‌شمار می‌رود. او اجازه داد تا بعضی از اقوام ساکن شمال ایران مستقل از حکومت باقی بمانند و یکی از آن ها آقا محمد خان از طایفه قاجار با شکست لطفعلی خان زند حکومت زندیه را سرنگون کرد و متحدان سلسله زندیه بعد از نابودی این حکومت به لرستان بازگشتند.