از گاراژ تا انقلاب ؛ پیدایش پانک

پانک در اواخر دهه ۱۹۷۰ به‌وجود آمد، زمانی که خیلی از جوانان در آمریکا و بریتانیا از وضعیت اقتصادی، سیاسی و فرهنگی ناراضی بودند. آن‌ها احساس می‌کردند کسی صدایشان را نمی‌شنود، پس تصمیم گرفتند خودشان صدا بسازند و حرف دلشان را با زبان آهنگ و بدون حذفیات بزنند.

موسیقی پانک سادگی را به اوج می‌رساند. نه تکنیک پیچیده لازم دارد، نه صدای دل‌نواز. فقط گیتار، درام، چند آکورد و یک پیام. پیام‌ها اغلب مستقیم و اجتماعی‌اند: علیه سیاستمداران، جنگ، بی‌عدالتی، یا حتی پوچی زندگی روزمره. آهنگ‌ها کوتاه، خشن و پرانرژی‌اند؛ نه برای رقص، بلکه برای بیداری. پانک دنبال سرگرمی نیست؛ دنبال تکان‌دادن ذهن مخاطب است.

پانک یک سبک زندگی‌ست، نه فقط سبک موسیقی. مهم‌ترین ارزشش این است که منتظر کسی نباش: «خودت انجامش بده» (Do It Yourself). از ساختن آهنگ گرفته تا دوختن لباس و چاپ کردن پوستر، پانک به خوداتکایی اعتقاد دارد. ضد قدرت است؛ به دولت، رسانه، شرکت‌های بزرگ و حتی قوانین اجتماعی بی‌اعتماد است. پانک یعنی خودت باش، حتی اگر کسی شبیهت نیست.

پانک‌ها از ظاهرشان هم برای اعتراض استفاده می‌کنند. موهای رنگی و ایستاده، لباس‌هایی با پارگی و وصله، نوشته‌های اعتراضی روی ژاکت چرم، سنجاق قفلی و پچ‌های شخصی‌سازی‌شده، بخشی از سمبل های پانک است. آن‌ها به‌جای مجله‌های رسمی، (زین)های دست‌ساز پخش می‌کردند. کنسرت‌هایشان هم اغلب در زیرزمین یا گاراژ برگزار می‌شد؛ جایی برای همه، نه فقط حرفه‌ای‌ها.

پانک هنوز زنده است. شاید دیگر مثل دهه ۷۰ و ۸۰ نباشد، اما پیامش هنوز شنیده می‌شود. گروه‌های جدیدی در کشورهای مختلف، از آمریکا تا ژاپن و حتی ایران، هنوز با همین روحیه آهنگ می‌سازند. پانک حالا شکل‌های متفاوتی پیدا کرده؛ گاهی سیاسی‌تر، گاهی هنری‌تر یا حتی طنزآمیز. ولی یک چیز تغییری نکرده: این باور که «اگر چیزی درست نیست، خودت تغییرش بده.»