کشف قدیمی‌ترین نژاد سگ اهلی جهان

محققان شواهدی از دو موج مهاجرت متمایز سگ‌ها به گرینلند را کشف کردند که تاریخ ورود اولین انسان‌ها به این جزیره را نیز به زمانی عقب‌تر می‌برد

محققان سگ سورتمه گرینلند موسوم به «کیمیت» (Qimmit) را به عنوان قدیمی‌ترین نژاد سگ اهلی که به‌طور مداوم در کنار انسان‌ها زندگی و کار کرده، شناسایی کردند. مطالعه جدید زنگ خطری جدی را نیز درباره آینده این نژاد باستانی که جمعیت آن به شدت درحال کاهش است، به صدا درمی‌آورد.

محققان مؤسسه ملی تحقیقات ژنوم انسانی پرده از تاریخچه یکی از وفادارترین همراهان انسان در شرایط سخت قطب شمال برداشتند. آن‌ها با تجزیه‌وتحلیل ۹۲ ژنوم از سگ‌های امروزی و بقایای باستانی (شامل استخوان و خزهای یافت‌شده در لباس‌های قدیمی اینوئیت‌ها) به این نتیجه رسیدند که سگ کیمیت یک میراث زنده و هزارساله است.

درحالی‌که سگ‌های سورتمه نزدیک به ۱۰ هزار سال است که در قطب شمال حضور دارند، بسیاری از نژادهای دیگر مانند هاسکی سیبری یا مالاموت آلاسکایی در طول زمان با نژادهای دیگر مخلوط شده یا به حیوانات خانگی تبدیل شده‌اند. اما کیمیت یک استثناست. محققان می‌گوید: «آن‌ها سگ‌های کاری هستند که برای ۱۰۰۰ سال یا بیشتر همان وظیفه را با همان مردم (اینوئیت‌ها) انجام داده‌اند. این چیزی است که آن‌ها را از سایر نژادهای سگ قطبی متمایز می‌کند.» این مطالعه همچنین نشان داد که این سگ‌ها، برخلاف ظاهر گرگ‌مانندشان، نسبت به آنچه قبلاً تصور می‌شد، ارتباط ژنتیکی کمتری با گرگ‌ها دارند.

این پژوهش علاوه‌بر روشن کردن تاریخچه سگ‌ها، به درک بهتری از تاریخ انسان نیز کمک کرده است؛ محققان شواهدی از دو موج مهاجرت متمایز سگ‌ها به گرینلند را کشف کردند که تاریخ ورود اولین انسان‌ها به این جزیره را نیز به زمانی عقب‌تر می‌برد. همچنین محققان می‌گویند با وجود استعمار اروپایی‌ها، ژنوم کیمیت‌های امروزی تأثیر بسیار کمی از نژادهای اروپایی پذیرفته که نشان‌دهنده انزوای جغرافیایی و تلاش مردم اینوئیت برای حفظ این نژاد ارزشمند است

اما این پژوهش یک نکته تلخ نیز دارد. جمعیت این نژاد باستانی به دلیل «تغییرات زیست‌محیطی و گذارهای فرهنگی» به شدت در حال کاهش است: جمعیت در سال ۲۰۰۲: حدود ۲۵ هزار قلاده جمعیت در سال ۲۰۲۰: فقط ۱۳ هزار قلاده با ذوب‌شدن یخ‌ها و جایگزین‌شدن سورتمه‌ها با وسایل حمل‌ونقل مدرن، نقش سنتی این سگ‌ها درحال از بین رفتن است و اکنون بیم آن می‌رود که این نژاد منحصربه‌فرد برای همیشه منقرض شود.

به انسانهایی که سگها‌ را دوست ندارند نمیتوانم اعتماد کنم، اما اگر سگی از انسانی بدش بیاید، به حس آن سگ اعتماد میکنم! آلبرت انیشتین