زنان رنسانس ؛ صداهایی در سایه

با شنیدن نام رنسانس، اغلب به یاد مردانی مثل داوینچی، میکل‌آنژ و گالیله می‌افتیم. اما زنان در این دوره چه نقشی داشتند؟ آیا فقط تماشاگر بودند یا بازیگرانی خاموش در پشت‌صحنه؟ در این مطلب، نگاهی می‌اندازیم به زندگی و تأثیر زنان در دوره رنسانس؛ کسانی که با وجود محدودیت‌های شدید، در سکوت تاریخ رد پای خود را به‌جا گذاشتند.

در دوره‌ای که مردان ستاره‌های درخشان هنر بودند، زنان هم بی‌صدا اما مؤثر حضور داشتند. با اینکه آموزش رسمی هنر برایشان دشوار بود، برخی از آن‌ها توانستند از سایه‌ها بیرون بیایند و آثار ماندگاری خلق کنند.

آرتمیزیا جنتیلسکی؛ زنی در دل نقاشی باروک» : آرتمیزیا جنتیلسکی (Artemisia Gentileschi) یکی از اولین زنانی بود که توانست به‌عنوان نقاش حرفه‌ای در ایتالیا شناخته شود. آثارش اغلب زنان قوی و قهرمان را به تصویر می‌کشید، برخلاف جریان غالب که زنان را ضعیف یا صرفاً زیبا نشان می‌داد.( نمونه اثر در بالا)

لاوینیا فونتانا (Lavinia Fontana) از معدود زنانی بود که هم ازدواج کرد، هم مادر شد، و هم هنرمند ماند! او بیش از ۱۰۰ پرتره کشید و از حمایت کلیسا و اشراف برخوردار بود. نکته جالب درمورد این است که او اولین زنی بود که درآمد اصلی خانواده‌اش از هنر خودش تأمین می‌شد.

سوفونیسبا (Sofonisba Anguissola) با استعداد فراوانش حتی توجه میکل‌آنژ را هم جلب کرد. او به دربار اسپانیا دعوت شد و معلم نقاشی ملکه شد. پرتره‌هایش با ظرافت و حس درونی انسان‌ها شناخته می‌شود. تعداد بسیاری از پرتره های او از دربار است.

خیلی از زنان هنرمند دوره رنسانس یا آثارشان به نام مردان ثبت شد، یا بعدها فراموش شدند. برخی از آن‌ها در کارگاه‌های خانوادگی نقاشی می‌کردند اما اجازه امضا نداشتند. یادمان نرود ، نبود نامشان در تاریخ، به‌معنای نبودنشان در واقعیت نیست.

شناخت این زنان یعنی بازگرداندن بخشی از تاریخ که نادیده گرفته شده. آن‌ها نه فقط به‌خاطر جنسیت، بلکه به‌خاطر جسارت، استعداد و مقاومت‌شان شایسته دیده شدن‌اند. نتیجه میگیریم تاریخ هنر، ناتمام است اگر زنان را در آن نبینیم.