زنانی که در دهه های مختلف نماد زیبایی بودند

خب ناظر جان رد نکننن

تاج السلطنه، دختر ناصرالدین شاه، شاهزاده خانمی از سلسله ی قاجار بود که زمانی یک نماد زیبایی دانسته می شد. او سوژه ی عکاسان و نقاشان زیادی در اواخر قرن نوزدهم شد. آوازه ی زیبایی او به ایران محدود نبود و حتی در اروپا نیز او به «ونوس ایرانی» شهره بود.

اتل بریمور، بازیگری آمریکایی که متولد سال ۱۸۷۹ بود، در دوره ی خود یک زیباروی تمام عیار بود و اولین زنی که «دختر افسونگر» لقب گرفت. بریمور را باشکوه ترین حضور زنانه در عرصه ی تئاتر آمریکا برای اولین بار در نیمه ی ابتدایی قرن بیستم می دانستند.

در ابتدای قرن بیستم، اندام ساعت شنی، ایده آل زیبابی زنانه دانسته می شد. در آن زمان، چارلز گیبسون، تصویرگر آمریکایی مجلات پرطرفدار، به دنبال زنی ایده آل می گشت که از ظاهر او در طراحی کارت پستال های خود استفاده کند. او کامیل کلیفورد، بازیگر بلژیکی الاصل آمریکا را پیدا کرد. اندام او با آن دور کمر ۴۶ سانتیمتری اش، به استاندارد زیبایی زنانه بدل شد.

در دهه ی ۱۹۲۰، مُد اندام انحنادار رفته رفته شروع به از میان رفتن کرد. زن ها به سبک پوششی راحت و آزادانه روی آوردند: آن ها موهای خود را کوتاه و آرایش های تند می کردند و لباس های نامتعارف می پوشیدند. ایده آل این دوره، ژوزفین بیکر، رقصنده، بازیگر و خواننده ی آمریکایی بود که فرزند نامشروع یک مرد موزیسین و یک زن رختشور بود. او از ۱۳ سالگی با رقصیدن در خیابان امرار معاش می کرد و رفته رفته بسیار محبوب شد. ظاهر خاص او و حرکات رقص نرم و روانش تماشاگران را مسحور خود می کرد. به او لقب «ونوس سیاهپوست» داده بودند.

کوکو شنل، یک طراح لباس بسیار تأثیرگذار در دهه ی ۱۹۲۰ و پس از آن بود و ابتکارات او در زمینه ی فشن، شکل پوشش زنان را متحول کرد. او به طراحی های ساده و شیکش مشهور بود که بر راحتی و کاربردی بودن تأکید داشتند. طراحی های شنل در تضاد کامل با سبک پوششی محدود کننده و پرزحمتی بود که در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم رواج داشت. شنل لباس های گشادتر را مُد کرد که به زنان این امکان را می دادند تا با آزادی و راحتی بیشتری حرکت کنند. او در طراحی های خود از عناصر مردانه نیز استفاده می کرد، مانند پارچه ی توییت و بلوزهایی که با الهام از پوشش ملوان ها طراحی شده بودند. این امر باعث شکل گیری یک ظاهر زنانه/ مردانه شد که در دهه ی ۱۹۲۰ محبوبیت یافت

بعد از آزادی پوششی شدیدی که در دهه ی ۱۹۲۰ وجود داشت، دهه ی بعدی با سبک پوششی زنانه ی ملایم تری همراه بود. ایده آل زیبایی این دوره گرتا گاربو، بازیگر سوئدی الاصل سینمای آمریکا بود که با بازی در نقش های تراژیک شناخته می شد و به همین دلیل تصور می شد زنی افسرده و غمگین است. ابروهای کمانی، پوست رنگ پریده و بی نقص و نگاه خیره ی سست و بی حالش هنوز هم بسیاری از تماشاگران سینما را مسحور خود می کند. منتقدان و تاریخدان ها درباره ی او گفته اند: «در میان تمام ستاره هایی که تاکنون تماشاگران را به وجد آورده اند، هیچ یک به اندازه ی گاربو پر جذبه و مرموز نبوده اند».

در این دهه، تصویر زن کت پوش، چه با دامن و چه با شلوار، محبوبیت یافت. به علاوه، طول دامن ها کوتاه تر شد و به زیر زانو رسید. در اواخر دهه ی ۱۹۴۰، خانه ی مُد دیور یک مجموعه لباس جدید با دامن های پف دار و کت های تنگ بیرون داد. ابروها هم کمی پهن تر و طبیعی تر شدند. ابروهای ریتا هیورث، بازیگر آمریکایی، نماد زیبایی این دوره که رسانه ها به او لقب «الهه ی عشق» داده بودند هم مطابق همین ترند بود.

در دهه ی ۱۹۵۰، اندام ساعت شنی بار دیگر مُد شد. جراحی های افزایش سایز سینه شروع به محبوبیت یافتن کردند. بریژیت باردو، بازیگر فرانسوی، به همراه مریلین مونرو، به نماد جدید زیبایی بدل شد. وقتی در سال ۱۹۵۶، فیلم «و خداوند زن را آفرید» (and god created woman) در سینماها اکران شد، باردوی ۲۲ ساله به نماد رهایی و جسارت بدل شد. جالب است که او در کودکی مجبور بود استانداردهای رفتاری سختگیرانه ای را رعایت کند.

بر اساس یک پژوهش صورت گرفته بر روی ۲ هزار فرد بزرگسال، آدری هپبورن، بازیگر آمریکایی، غایت نماد زیبایی دانسته می شود. او در رتبه ی اول قرار دارد و پس از او مریلین مونرو و گریس کلی رتبه های بعدی را به خود اختصاص داده اند. البته تعجبی هم ندارد، چرا که هپبورن به اندام استثنایی، شیکی و چهره ی زیبایش شهره بود

در دهه ی ۱۹۶۰، اندام فوق باریک توییگی، مدل انگلیسی، مُد شد. با این حال، در همین دهه بود که سوفیا لورن، بازیگر ایتالیایی بی همتا، به نماد زیبایی زنانه بدل شد. در اواسط دهه ی ۱۹۶۰، مشهورترین فیلم های او یعنی «ازدواج به سبک ایتالیایی» (marriage italian style) و «سقوط امپراتوری روم» (the fall of the roman empire) روی پرده ی سینماها رفتند.

دهه ی ۱۹۷۰، عصر دیسکو بود. شلوارهای پاچه گشاد، مدل موهای حجیم، ابروهای نازک، لب های براق و مژه های بلند – همه چیز رنگی از مستقل بودن و اعتماد به نفس داشت. دایانا راس، خواننده و بازیگر آمریکایی که نامزدی اسکار هم دارد، در کنار شِر، دبی هری و جین برکین، از شاخص ترین چهره های این دهه بود. راس گرچه مادر ۵ فرزند بود اما توانست به یکی از موفق ترین خوانندگان تاریخ نیز بدل شود.

در دهه ی ۱۹۸۰، داشتن اندام ورزشکاری به ترندی جدید بدل شد. تصویر یک اندام فیت در همه جا، از فیلم ها و سریال ها گرفته تا سکوی نمایش های مُد وجود داشت، و سوپرمدل ها، لیندا اوانجلیستا و ال مکفرسن، آرنولد شوارتزنگر، بدنساز، و جین فوندا، ملکه ی ایروبیک، تجسم آن بودند. با این حال، قلب و ذهن مردم به تسخیر ملکه ی دیگری درآمده بود – مدونای نامتعارف و اغواگر. او یک زیبایی سهل انگارانه را به تصویر می کشید و نشان داد که زن ها بدون آنکه لازم باشد بیش از حد زنانه باشند هم می توانند جذاب باشند. سبک پوششی او متشکل از بلوز، دامن با ساپورت سه ربع، جوراب های فیشنت، زیورآلات و موهای خیلی روشن بود. او که الگوی بسیاری از زنان بود، یک بار اذعان کرد که در دوران نوجوانی بسیار احساس تنهایی می کرد، اصلاً آرایش نمی کرد و دانش آموز عالی ای بود. مدونا هنوز هم موزیسین تأثیرگذاری است. بریتنی اسپیرز، ریانا و کیتی پری به تأثیر مدونا بر آثار خود اذعان کرده اند.

دهه ی ۱۹۹۰ دوره ی گذر از اندام ورزشکاری به اندام باریک تر بود. سبک پوششی زنانه/ مردانه و گرانج و پوست رنگ پریده به سرعت محبوبیت یافت. ظاهر وینونا رایدر به تجسمی از پایان قرن بدل شد. او هم در نقش آن دختر بلوند خجالتی فیلم «ادوارد دست قیچی» (edward scissorhands) باورپذیر بود، هم در نقش عروس خون آشام فیلم «دراکولای برام استوکر» (bram stoker’s dracula) و هم در نقش آدم ماشینی فیلم «بیگانه: رستاخیز» (alien resurrection). رایدر با مدل موهای کوتاه باب یا پیکسی روی فرش قرمز حاضر می شد.

با آغاز قرن جدید، اندام لاغر و باریک رفته رفته محبوبیت خود را از دست داد و اندام ورزشکاری بار دیگر به دنیای مُد بازگشت. همه می خواستند سیکس پک خود را به رخ بکشند و به همین دلیل شلوارهای فاق کوتاه به تن می کردند، از جمله بریتنی اسپیرز، کریستینا آگیلرا، جنیفر لوپز و بسیاری دیگر. اما جایگاه نماد زیبایی به بازیگر اصلی فیلم های «مهاجم مقبره» (tomb raider)، آنجلینا جولی رسید. او برای این نقش به مدت ۸ ماه تمرین هنرهای رزمی و بوکس کرده بود.

..۰۰.. ۰ ....