مشترک 
درود! درک جهان هستی همواره با جستوجوی پاسخهایی برای پرسشهای بنیادین همراه بوده است. در طول تاریخ، بسیاری از پدیدههایی که امروزه با دانش فیزیک، شیمی و زیستشناسی قابل تبیین هستند، در نظر ناظران پیشین، رفتاری فراتر از طبیعت یا به اصطلاح «جادویی» داشتند. با این وجود، واکاوی دقیق علمی نشان میدهد که آنچه در نگاه نخست خارقالعاده به نظر میرسد، نتیجه مستقیم قوانین دقیق و حاکم بر جهان است. در این پست با 10 پدیده جادویی طبیعت آشنا خواهید شد.. با ما همراه باشید!
۱. زیستتابی (Bioluminescence) در اعماق اقیانوسها، تاریکی مطلق حکمفرماست، اما موجوداتی زندگی میکنند که بدنشان مانند چراغهای نئون میدرخشد. جزئیات فنی: این پدیده از طریق اکسیداسیون یک پروتئین به نام لوسیفرین با کاتالیزوری به نام آنزیم لوسیفراز رخ میدهد. آنچه این فرآیند را جادویی میکند، بازدهی انرژی آن است؛ ۹۸ درصد انرژی صرف تولید نور میشود و تنها ۲ درصد به گرما تبدیل میگردد. برای همین به آن «نور سرد» میگویند. اگر این بازدهی در لامپهای ما هم وجود داشت، هرگز نگران قبض برق نبودیم!
۲. سراب برتر (Superior Mirage) این همان پدیدهای است که باعث میشود کشتیها در افق معلق به نظر برسند. جزئیات فنی: برخلاف سرابهای معمولی که به دلیل گرما رخ میدهند، این پدیده زمانی ایجاد میشود که لایهای از هوای سرد دقیقاً زیر لایهای از هوای گرم قرار میگیرد (وارونگی دمایی). چون هوای سرد غلیظتر است، ضریب شکست نوری آن متفاوت است. پرتوهای نور به جای حرکت مستقیم، خمیده شده و به سمت پایین میآیند و باعث میشوند مغز ناظر، تصویرِ شیءِ دوردست را در ارتفاعی بالاتر از جایگاه واقعیاش تصور کند.
۳. شفق قطبی (Aurora Borealis) رقص نورهای رنگی در آسمان که انگار یک نقاشِ غولآسا در حال رنگآمیزی جو است. جزئیات فنی: خورشید ذرات باردار (پروتون و الکترون) را با سرعت فوقالعاده به فضا پرتاب میکند (طوفان خورشیدی). وقتی این ذرات به میدان مغناطیسی زمین میرسند، به سمت قطبها هدایت میشوند. این ذرات با اتمهای اکسیژن و نیتروژن در لایههای فوقانی جو برخورد میکنند. اکسیژن باعث ایجاد رنگهای سبز و قرمز، و نیتروژن باعث رنگهای بنفش و آبی میشود. هر رنگ، امضای اتمیِ همان گاز است.
۴. اثر لایدنفراست (Leidenfrost Effect) قطرات آب که روی یک سطح فوقداغ، مانند توپهای کوچکِ شناور روی میز میرقصند. جزئیات فنی: وقتی قطره روی سطح بسیار داغ (بیش از دمای جوش) میافتد، لایه زیرین قطره فوراً بخار میشود. این لایه بخارِ حبسشده، فشاری ایجاد میکند که قطره را از سطح داغ جدا نگه میدارد. از آنجا که گاز رسانای گرمایی بسیار ضعیفی است، گرمای سطح نمیتواند به سرعت به قطره برسد و در نتیجه تبخیر قطره چند دقیقه طول میکشد.
۵. ابرهای عدسیشکل (Lenticular Clouds) ابرهایی که شباهت عجیبی به سفینههای فضایی دارند. جزئیات فنی: این ابرها در شرایط جریان هوای مرطوب و پایدار که با موانعی مثل کوه برخورد میکنند ایجاد میشوند. هوا مجبور به صعود میشود و در ارتفاعات بالا به دلیل کاهش فشار، منبسط و سرد شده و میعان رخ میدهد. وقتی هوا از قله عبور کرد و پایین آمد، گرم میشود و قطرات ابر تبخیر میشوند. لبههای ابر عدسی همیشه ثابت میمانند، در حالی که هوا با سرعت از درون آنها عبور میکند.
۶. آتش سنت المو (St. Elmo’s Fire) درخشش درخشان و آبیرنگ روی لبههای تیز اشیاء در حین طوفان. جزئیات فنی: این پدیده نوعی «تخلیه الکتریکی کرونا» است. در میدان الکتریکی شدیدِ ناشی از طوفان، الکترونها از مولکولهای هوا جدا میشوند (یونیزاسیون). چون نوکِ اشیاء (مثل دکل کشتی یا بال هواپیما) تمرکز بار الکتریکی را بالا میبرد، هوای اطراف آنها یونیزه شده و به پلاسما تبدیل میشود. این پلاسما نور آبی یا بنفش ساطع میکند.
۷. بارانهای جانوری (Animal Rain) وقتی گزارش میشود که از آسمان ماهی یا قورباغه باریده است. جزئیات فنی: این پدیده مستقیماً توسط «گردبادهای آبی» یا «تندبادهای قوی» ایجاد میشود. این پدیدهها مانند یک جاروبرقی عمل کرده و موجودات زنده کوچک را از سطح آب یا خشکی میمکند و تا ارتفاعات بالا میبرند. پس از تضعیف طوفان در فاصلهای دورتر، این موجودات به دلیل نیروی گرانش به صورت متمرکز در یک منطقه به زمین میافتند. (به شخصه دلم برای اون حیوانات سوخت-)
۸. ستونهای نور (Light Pillars) ستونهای عمودی و درخشان که از یک منبع نور به سمت آسمان کشیده شدهاند. جزئیات فنی: این پدیده ناشی از بازتاب نور از کریستالهای یخ مسطح و ششگوش است که در هوای سرد به صورت معلق در جو قرار دارند. این کریستالها مثل آینههای کوچک عمل میکنند. وقتی نور (خورشید یا حتی چراغ شهر) به این کریستالها میخورد، نور بازتاب یافته و ستونی از نور در امتداد منبع اصلی ایجاد میکند.
۹. سنگهای متحرک (Sailing Stones) سنگهایی که در کفِ خشکِ دریاچهای در کالیفرنیا، مسیرهای طولانی را روی زمین میکشند. جزئیات فنی: سالها معما بود، اما تحقیقات جدید نشان داد که در زمستان، لایه نازکی از یخ روی سطح دریاچه تشکیل میشود. وقتی باد میوزد، یخِ شکسته شده، سنگها را روی لایه گلیِ لغزنده سر میدهد. این حرکت بسیار آرام است و با چشم دیده نمیشود، اما اثرِ «ردپا» روی زمین باقی میماند.
۱۰. رعد توپی (Ball Lightning) گویهای درخشان و شناور که در طوفانها ظاهر شده و گاهی از پنجرهها عبور میکنند. جزئیات فنی: اگرچه هنوز بحث علمی سرِ آن است، اما قویترین نظریه این است که رعدوبرقهای معمولی هنگام برخورد به زمین، ذراتِ اکسیدِ سیلیکونِ موجود در خاک را تبخیر میکنند. این ذراتِ نانو، با اکسیژن ترکیب شده و یک توپِ پلاسماییِ درخشان و پایدار ایجاد میکنند که به دلیل جریانهای الکتریکیِ داخلی، برای چند ثانیه تا چند دقیقه معلق میماند.
